شناخت انواع مکمل دام به دامداران و کارشناسان تغذیه کمک میکند محصول مناسب را بر اساس نیاز واقعی جیره انتخاب کنند. مکملهای دام از نظر ترکیبات، هدف مصرف و نحوه استفاده با یکدیگر تفاوت دارند و انتخاب آنها باید با شرایط دام هماهنگ باشد.
مکملهای ویتامینی
ویتامینها در فرآیندهای مختلف بدن نقش دارند و کمبود برخی از آنها میتواند عملکرد طبیعی حیوان را تحت تأثیر قرار دهد.
مکملهای ویتامینی برای تأمین ویتامینهای مورد نیاز جیره طراحی میشوند. با این حال میزان مورد نیاز دام به عواملی مانند سن، وضعیت تولید، شرایط محیطی، بیماریها و ترکیب خوراک وابسته است.
بنابراین مصرف مکمل ویتامینی باید با توجه به جیره موجود انجام شود.
مکملهای معدنی
مواد معدنی از دیگر اجزای مهم برنامه تغذیه دام هستند. کلسیم، فسفر، منیزیم، سدیم و پتاسیم از عناصر پرمصرف محسوب میشوند و عناصر کممصرفی مانند روی، مس و منگنز نیز در مقادیر کمتر مورد نیاز قرار دارند.
نسبت میان برخی مواد معدنی نیز اهمیت دارد. به همین دلیل انتخاب محصول نباید فقط بر اساس مقدار یک عنصر انجام شود.
مکملهای پروتئینی
پروتئین برای رشد، نگهداری بافتها و تولید اهمیت دارد. در شرایطی که جیره از نظر پروتئین با محدودیت مواجه باشد، استفاده از منابع پروتئینی مناسب میتواند بخشی از نیاز دام را تأمین کند.
منبع پروتئین، قابلیت استفاده، میزان مصرف و سایر اجزای جیره در ارزیابی یک محصول اهمیت دارند.
مکملهای انرژیزا
انرژی مورد نیاز دام از کربوهیدراتها، چربیها و سایر مواد مغذی تأمین میشود. در برخی مراحل تولید، بهخصوص زمانی که نیاز انرژی افزایش پیدا میکند، استفاده از ترکیبات مکمل میتواند مورد بررسی قرار گیرد.
اما افزایش انرژی جیره باید با سایر مواد مغذی هماهنگ باشد.
مکملهای ترکیبی
برخی محصولات ترکیبی از چند گروه ماده مغذی تشکیل شدهاند. مزیت این محصولات میتواند سادهتر شدن مدیریت جیره باشد، اما بررسی دقیق فرمولاسیون آنها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
زیرا ممکن است بخشی از ترکیبات موجود در محصول از طریق خوراک پایه نیز تأمین شود.
چگونه مکمل مناسب انتخاب کنیم؟
انتخاب مکمل باید با یک سؤال ساده شروع شود: نیاز اصلی جیره چیست؟
اگر کمبود مربوط به مواد معدنی باشد، محصول معدنی بررسی میشود؛ اگر مشکل مربوط به تأمین ویتامین باشد، مکمل ویتامینی میتواند مطرح باشد و در شرایط خاص ممکن است محصول ترکیبی مناسبتر باشد.
در این فرآیند، آنالیز خوراک و مشخصات محصول اهمیت زیادی دارند.
مکمل و افزودنی یکسان نیستند
یکی از اشتباهات رایج، استفاده از اصطلاح مکمل و افزودنی به جای یکدیگر است. مکمل معمولاً برای تکمیل نیاز تغذیهای به کار میرود، در حالی که افزودنی خوراک دام ممکن است با هدف مشخصی مانند مدیریت کیفیت خوراک، شرایط گوارشی یا مایکوتوکسینها استفاده شود.
شناخت این تفاوت، انتخاب محصول را دقیقتر میکند.
